Kulturą w gminie Narewka zajmują się zarówno, znajdujace się na jej terenie, jednostki kultury powołane przez gminę, jak i liczne stowarzyszenia, lokalni wytwórcy rękodzieła, artyści ludowi, kościoły różnych wyznań, a nawet kwaterodawcy, którzy proponując usługi turystyczne w swoich hotelach lub gospodarstwach  agroturystycznych, starają się spełniać rolę ambasadorów miejscowwych zwyczajów i tradycji.

Organizowanie instytucji kultury na terenie jednostki samorządu terytorialnego leży w kompetencjach jej zarządu. Zadania w zakresie kultury realizowane są zgodnie z przepisami zawartymi w stosownych ustawach:
- ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej,
- ustawa o muzeach,
- ustawa o bibliotekach.

W ramach powyższego ustawodastwa, w gminie Narewka powołano w 2005 roku, uchwałą Rady Gminy, 2 instytucje kultury: Gminny Ośrodek Kultury w Narewce oraz Samorządową Biliotekę w Narewce. Siedziby obu tych instytucji znajdują się przy ul. Nowej 3. Instytucje te istniały do końca 2004 r. w ramach jednej instytucji: Gminnego Ośrodka Kultury. Będąc organizatorem kultury, gmina może decydować o  utworzeniu,  połączeniu,  podziale  czy  likwidacji  każdej instytucji kultury.  

Obecnie, w strukturach GOK działają: Świetlica Środowiskowa w Narewce, Świetlica Samorządowa w Lewkowie Starym, Świetlica Samorządowa w Siemianówce, Galeria im. Tamary Sołoniewicz w Narewce oraz świetlice wiejskie. Natomiast Biblioteka posiada 2 filie zlokalizowane w ww. świetlicach samorządowych. Ponadto, przy GOK działają 2 zespoły folklorystyczne: "Cegiełki" i "Narewczanki", których opiekunami są instruktorzy zatrudnieni przez ośrodek.

Samorządy gmin wykonują zadania w zakresie kultury, co wynika z tego, że są to jej zadania własne opisane w ustawie o samorządzie. Strategia rozwoju kultury na tym najniższym szczeblu uwzględnia zarówno pielęgnowanie polskości, jak i tożsamości lokalnej. Jest to szczególnie istotne w gminie Narewka, ponieważ znaczna część jej społeczeństwa to białoruska mniejszość narodowa. Przed II wojną światową, w Narewce mieszkała liczna społeczność żydowska, a więc w zadaniach instytucji kultury mieści się także zachowywanie pamięci o kulturze żydowskiej. Wspomniane wyżej zespoły folklorystyczne, wykonują swoje utwory głównie w języku białoruskim i takie też noszą stroje. Muzyka, język i tradycje białoruskie prezentowane są na lokalnych festynach, koncertach i innych występach. Lokalni białoruscy poeci wydają tomiki swoich wierszy. W szkole uczniowie mogą korzystać z lekcji języka białoruskiego. W Urzędzie Gminy Narewka jest on językiem pomocniczym. Wśród zadań własnych gmin znajdują się nie tylko sprawy związane z instytucjami kultury na jej terenie, ale także ochrona, znajdujacych się w niej, zabytków. Z najważniejszych wymienić należy cerkwie prawosławne i kirkut żydowski.

Działalność kulturalna w gminie polega, co do istoty, na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury. Organy gminy wykonują zadania polegające na wspieraniu i promocji lokalnej twórczości, edukacji i oświaty kulturalnej, działań i inicjatyw kulturalnych oraz opieki nad zabytkami. Realizacja tych zadań pociąga za sobą duże koszty. Są one planowane w budżecie. Prowadzenie działalności kulturalnej na terenie gminy nie jest dla jej zarządu dobrowolne, lecz jest obowiązkowym zadaniem własnym gminy, co wprost wynika z ustawy o samorządzie. Dla utworzonych przez gminę instytucji kultury, prowadzenie działalności kulturalnej jest głównym celem statutowym. Gmina zaś, jako organizator, musi zapewnić środki niezbędne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz do utrzymania obiektów, w których działalność ta jest prowadzona. Odpowiednią formą finansowania jest tu dotacja podmiotowa. Gmina może dodatkowo przekazać instytucji dotację celową, na przykład na pokrycie kosztów realizacji inwestycji lub realizację wskazanych przez siebie zadań i programów. Kwoty tych dotacji określa się corocznie w uchwale budżetowej, uwzględniając możliwości gminy, wyznaczone w statucie instytucji zadania oraz projekty planów finansowych instytucji kultury.

Organy wykonawcze gminy na bieżąco monitorują działalność instytucji kultury poprzez wnikliwą analizę kosztów i poziom merytoryczny organizowanych imprez, kontrolę liczby uczestników wydarzeń kulturalnych, a także nadzorują gospodarkę finansową i analizują informacje zawarte w sprawozdaniach z wykonania planów finansowych, przedkładanych przez kierowników tych instytucji. Natomiast instytucja kultury odpowiada za mienie, którym dysponuje oraz prowadzi samodzielną gospodarkę w ramach posiadanych środków, kierując się zasadami efektywności ich wykorzystania.
Ważną informacją jest to, że organizator (gmina)  nie  ponosi  odpowiedzialności  za  zobowiązania  samorządowych  osób  prawnych, a takimi są instytucje kultury i odwrotnie, instytucje kultury nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania poczynione przez gminę. Zasada braku odpowiedzialności przez organizatora przestaje jednak funkcjonować w przypadku likwidacji instytucji kultury.

Powrót na początek strony